طلاق توافقی نوعی از طلاق است که زن و شوهر دربارهٔ تمام مسائل با هم توافق می‌کنند:
مهریه، نفقه، جهیزیه، حضانت فرزندان، زمان دیدار، هزینه فرزند و…
دادگاه فقط توافق آن‌ها را بررسی و تأیید می‌کند.

    مزایای طلاق توافقی

1. سرعت بالا

پرونده‌هایی که توافق کامل دارند، بسیار سریع‌تر از طلاق‌های یک‌طرفه رسیدگی می‌شوند.

2. کاهش درگیری و تنش

چون طرفین به‌جای دعوا، با توافق جلو می‌روند، فرایند تنش کمتری دارد.

3. هزینه کمتر

درگیری‌های طولانی، وکیل‌های متعدد، کارشناس و کارشناسی‌های مالی کمتر می‌شود.

4. تعیین تکلیف شده 

هر دو طرف از ابتدا می‌دانند چه چیزهایی پذیرفته شده و اختلاف کمتری باقی می‌ماند.

5. تنش کمتر برای کودک

چون دربارهٔ حضانت و نحوه ملاقات توافق می‌شود، تنش کمتری به کودک وارد می‌شود.

    معایب طلاق توافقی

1️⃣ احتمال فشار یکی از طرفین

ممکن است یکی از زوجین تحت فشار یا شرایط احساسی نامطلوب، توافقی را بپذیرد که منصفانه نیست.

2️⃣احتمال عدم توازن مالی زوجه

گاهی زن بدون آگاهی از حقوق خود، از بخش مهمی از حقوق مالی (مهریه، اجرت‌المثل، نفقه) صرف‌نظر می‌کنند.

3️⃣امکان پشیمانی یکی از طرفین

اگر یکی از طرفین در مرحله اجرا پشیمان شود، ممکن است روند طولانی‌تر شود.

4️⃣نیاز به توافق کامل

اگر حتی در یک مورد (مثلاً حضانت یا مهریه) توافق کامل نباشد، روند توافقی پذیرفته نمی‌شود.

    مراحل انجام طلاق توافقی مطابق مقررات فعلی

1️⃣ توافق کامل بین زن و شوهر

ابتدا زوجین باید دربارهٔ موارد زیر با هم توافق کنند:
میزان پرداخت مهریه (دریافت، بخشش، تقسیط…)
نفقه معوقه
حضانت فرزند
هزینه نفقه کودک
جهیزیه
اجرت المثل ایام زناشویی
زمان مراجعه به دفتر طلاق

بهتر است توافق‌ها کتبی شود.

2️⃣در گذشته برای نوبت مشاوره پیش از طلاق از سامانه تصمیم استفاده می‌شد، اما الان «سامانه مسیر» جایگزین سامانه تصمیم شده و برای ثبت نام و نوبت‌دهی مشاوره قبل از طلاق باید از آن استفاده کرد، و زوجینی که قصد طلاق توافقی دارند باید در آن ثبت نام و نوبت مشاوره خانواده بگیرند.

🔹 آدرس رسمی این سامانه: masir.23055.ir

3️⃣دریافت گواهی پایان مشاوره

پس از حضور در جلسات مشاوره، در صورت اصرار بر طلاق،
مرکز مشاوره گواهی ارجاع به دادگاه یا گواهی عدم انصراف صادر می‌کند.

بدون این گواهی، دادگاه طلاق توافقی ثبت نمی‌کند

4️⃣ثبت دادخواست طلاق توافقی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی

زوجین با در دست داشتن گواهی مرکز مشاوره،
در دفتر خدمات قضایی دادخواست «طلاق توافقی» ثبت می‌کنند.

در دادخواست، توافق‌های کتبی نیز ضمیمه می‌شود.

5️⃣ ارجاع پرونده به دادگاه خانواده

دادگاه:
توافق‌ها را بررسی می‌کند
از زوجین در جلسه رسیدگی می‌خواهد توضیح دهند
اگر توافق‌ها کامل، روشن و قانونی باشد، گواهی عدم امکان سازش صادر می‌کند

6️⃣ مراجعه به دفتر رسمی طلاق

پس از صدور گواهی عدم امکان سازش ، زوجین باید ظرف مهلت قانونی (معمولاً ۳ ماه):
به دفتر طلاق مراجعه کنند
مدارک لازم (شناسنامه، کارت ملی، رأی دادگاه، توافق‌نامه و گواهی عدم بارداری در موارد لازم) را ارائه دهند
صیغه طلاق جاری و ثبت شود

پس از ثبت در دفترخانه، طلاق قطعی و رسمی است.

نحله در لغت به معنای هدیه و بخشش است.

مستند قانونی نحله:

قانون حمایت خانواده جدید در تاریخ ۱۳۹۱/۱۲/۱ به تصویب رسید. بر طبق ماده ۵۸ آن قانون ، یکسری قوانین دیگر نسخ گردید که از جمله آن ها قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب ۱۳۷۱/۱۲/۲۱ مجمع تشخیص مصلحت نظام است، ولی فقط بند ب تبصره ۶ قانون مذکور استثناء شده است. یعنی این که نسخ نشده و هنوز پا برجاست.

در بند ب تبصره ۶ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق که نسخ نشده است چنین آمده است: « با توجه به سنوات زندگی مشترک و نوع کارهایی که زوجه در خانه شوهر انجام داده و وسع مالی زوج، دادگاه مبلغی را‌ از باب بخشش (‌نحله) برای زوجه تعیین می‌نماید. »

شرایط پرداخت نحله:

1. برای معین کردن مبلغ نحله نیازی به نظر کارشناس رسمی دادگستری نیست و قاضی دادگاه با در نظر گرفتن تعداد سال‌هایی که زوجین با هم زندگی کرده‌اند، نوع کار‌هایی که زن در خانه شوهرش انجام داده است و وضعیت مالی مرد مبلغی را تعیین می‌کند.
2. طلاق به درخواست زوجه نباشد. این حق صرفاً مربوط به زمانی است که مرد تقاضای طلاق داده باشد.
3. در طول زندگی مشترک و تا قبل از اقدام به دادخواست طلاق از جانب زوج، امکان مطالبه نحله وجود ندارد.
4. نحله با اجرت المثل قابل جمع نیست یعنی زوجه نمی تواند هم اجرت المثل دریافت کند هم نحله بلکه که اگر اجرت المثل به هر دلیلی به زوجه تعلق نگیرد دادگاه می تواند برای زن نحله تعیین کند.

شرایط تحقق اجرت المثل چیست؟

📌شرایط قانونی پرداخت اجرت المثل ایام زوجیت به چه نحوی است؟

در تبصره ماده 336 قانون مدنی ، شرایط دریافت اجرت المثل ایام زوجیت بیان شده است . به موجب این ماده ، از جمله شرایط دریافت اجرت المثل ، آن است که
زن باید کارهایی که شرعا جز وظایف زن نبوده است را به دستور همسرش انجام داده باشد
و قصد انجام دادن رایگان این کارها را نداشته باشد
و این امر در دادگاه ثابت شود . در این شرایط است که دادگاه حکم به پرداخت اجرت المثل ایام زوجیت زن می دهد .

🔹برای تقاضای اجرت المثل ایام زوجیت باید شوهر تقاضای طلاق کند. حتی در یک فرض در صورتی که طلاق از سوی زوج باشد باز هم زن نمی‌تواند درخواست اجرت المثل ایام زوجیت کند و آن وقتی است که درخواست طلاق از سوی شوهر ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء اخلاق رفتار زوجه باشد. در این صورت نیز اجرت المثل تعلق نمی‌گیرد.

🔹در اجرت المثل وضع مالی مرد ملاک تعیین مبلغ اجرت المثل نیست بلکه با ارجاع امر به کارشناسی حق الزحمه زن در امور خانه داری مشخص می‌شود.

✅ برای پرداخت اجرت‌المثل، شرایطی لازم است:

🔹از جمله اینکه طلاق به درخواست زوجه نباشد؛ طلاق به دلیل تخلف زن از وظایف زناشویی و سوء اخلاق او نباشد و انجام کارهای منزل شرعاً به عهده زوجه نبوده باشد مثل شستن ظروف و لباس‌ها و پخت و پز. همچنین انجام کارها به دستور زوج با درخواست او باشد و زن برای انجام کارها قصد تبرع نداشته باشد؛ یعنی به خاطر رضای خدا کاری انجام نداده باشد. اگرچه واقعیت این است که زنان غالباً امور خانه را به قصد تبرع انجام می‌دهند و اگر این امر بر دادگاه ثابت شود، زن مستحق اجرت‌المثل نخواهد بود.

🔹با دادن دادخواست طلاق از طرف مرد و عدم رضایت زوجه، رویه دادگاه ها در جلسه دادرسی این است که به صرف درخواست زوجه یا وکیل او، به جهت کارشناسی اجرت المثل، قرار کارشناسی اجرت المثل صادر می‌کنند و در این خصوص سهل‌گیر هستند.

🔹اجرت المثل زن با نحله قابل جمع نیست. بنابراین نحله در صورتی به زن تعلق می گیرد که به هر دلیل اجرت المثل به او تعلق نگرفته باشد.

اجرت المثل زن

نحله چیست؟

اجرت المثل زن چیست؟

از جمله دعاوی مهمی که به موجب طلاق در دادگاه خانواده مطرح می شود آن است که زن اجرت یا بهای اعمالی که در طول زندگی مشترک در منزل شوهرش انجام داده است را مطالبه نماید. که به آن اجرت المثل ایام زوجیت یا اجرت المثل زندگی مشترک گفته می شود. البته این حق، در برابر تکالیفی است که زن در قبال شوهرش بر عهده دارد که از جمله آن می توان به تمکین زن در برابر شوهرش اشاره کرد.
به طور کلی، قانونگذار در ماده 336 قانون مدنی، دریافت اجرت کارهایی که انجام شده و شرایط دریافت اجرت المثل را بیان کرده است. به موجب این ماده ، ” هر کس بر حسب امر دیگری اقدام به عملی کند که عرفا برای آن عمل اجرتی بوده یا آن شخص عادتا مهیای آن عمل باشد، عامل مستحق اجرت عمل خود خواهد بود؛ مگر اینکه معلوم شود که قصد تبرع داشته است “.

این قاعده کلی، در خصوص زندگی زناشویی زن و مرد نیز صدق می کند و قانونگذار دریافت اجرت المثل زن از شوهر خود را نیز در شرایطی پیش بینی کرده است .
همچنین، قانون حمایت خانواده نیز در ماده 29 در ارتباط با حقوق مالی زن بعد از طلاق، تعیین اجرت المثل ایام زوجیت را بر اساس تبصره ماده 336 قانون مدنی پیش بینی کرده است که بر اساس آن، ” چنانچه زوجه کارهایی را که شرعا بر عهده وی نبوده و عرفا برای آن کار اجرت المثل باشد، به دستور زوج و با عدم قصد تبرع انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود، دادگاه اجرت المثل کارهای انجام گرفته را محاسبه و به پرداخت آن حکم می نماید “.

بر این اساس، حق دریافت اجرت المثل زن بعد از فوت شوهر نیز وجود دارد!

محض اینکه عقد ازدواج میان زن و مردی بسته شد، آنها متعهد به ایفای تکالیفی در برابر یکدیگر هستند. همچنین، از آن جهت که به لحاظ عرفی و اجتماعی زن در منزل شوهر سکونت می کند، کارهایی را نیز در طول زندگی مشترک در منزل شوهرش انجام می دهد؛ حال آنکه به لحاظ قانونی مکلف به انجام دادن آنها نبوده است. مانند آشپزی، نظافت و غیره. به همین دلیل، قانونگذار امکان دریافت اجرت المثل ایام زوجیت برای زن را پیش بینی کرده است.

زن می تواند اجرت کارهایی را که در طول زندگی مشترک در منزل شوهر انجام داده است دریافت کند!

جهت اطلاع از شرایط تعلق اجرت‌المثل به زن ناشزه، پست زیر را بخوانید:

اجرت المثل زن ناشزه

 

و شرایط دریافت یا پرداخت اجرت المثل را می‌توانید در پست زیر بخوانید:

شرایط تحقق اجرت المثل چیست؟

اجرت المثل در طلاق از طرف زن

اجرت‌المثل در قانون مدنی ایران به معنای پرداخت نفقه توسط همسر به همسر خود در طول دوره عده (دوران انتظار برای طلاق) است. این پرداخت به منظور تأمین نیازهای زن در این دوره صورت می‌گیرد. اما، شرایط اجرت‌المثل و قوانین مربوط به آن به دقت در قانون مدنی مشخص شده است.
مدت اجرت‌المثل از زمان درخواست طلاق توسط زن تا صدور حکم طلاق تعیین می‌شود. این مدت تحت نظارت قاضی قرار می‌گیرد و با توجه به مصلحت خانواده و شرایط مالی همسران، مشخص می‌شود.
اگر زوجین درباره اجرت‌المثل توافق کرده باشند، این توافق می‌تواند به صورت کتبی و مدت مشخص شود. اگرچه در برخی مواقع، اگر توافقی در این زمینه نبوده باشد، زن می‌تواند از طریق دادگاه اجرت‌المثل را درخواست کند و قاضی بر اساس شرایط موجود و صلاحدید کارشناس دادگستری میزان اجرت‌المثل را تعیین می‌کند.
همچنین زن تا زمان صدور حکم طلاق در حالی که در دوره عده است، ممکن است اجرت‌المثل را مطالبه کند. اما، اگر توافقی صورت نگرفته باشد و قاضی نیز صلاحدید خود را به این خصوص داشته باشد، اجرت‌المثل ممکن است منع شود.
بنابراین، وضعیت اجرت‌المثل بستگی به شرایط و توافقات میان زوجین و تصمیم دادگاه دارد. همچنین، در صورتی که توافقی در مورد اجرت‌المثل نبوده باشد، قاضی با توجه به شرایط مالی و مصلحت خانواده میزان اجرت‌المثل را تعیین می‌کند و ممکن است زن به این اجراها ادامه دهد.

طلاق از طرف زن