طلاق توافقی نوعی از طلاق است که زن و شوهر دربارهٔ تمام مسائل با هم توافق می‌کنند:
مهریه، نفقه، جهیزیه، حضانت فرزندان، زمان دیدار، هزینه فرزند و…
دادگاه فقط توافق آن‌ها را بررسی و تأیید می‌کند.

 

    مزایای طلاق توافقی

1. سرعت بالا

پرونده‌هایی که توافق کامل دارند، بسیار سریع‌تر از طلاق‌های یک‌طرفه رسیدگی می‌شوند.

2. کاهش درگیری و تنش

چون طرفین به‌جای دعوا، با توافق جلو می‌روند، فرایند تنش کمتری دارد.

3. هزینه کمتر

درگیری‌های طولانی، وکیل‌های متعدد، کارشناس و کارشناسی‌های مالی کمتر می‌شود.

4. تعیین تکلیف شده 

هر دو طرف از ابتدا می‌دانند چه چیزهایی پذیرفته شده و اختلاف کمتری باقی می‌ماند.

5. تنش کمتر برای کودک

چون دربارهٔ حضانت و نحوه ملاقات توافق می‌شود، تنش کمتری به کودک وارد می‌شود.

 

    معایب طلاق توافقی

1️⃣ احتمال فشار یکی از طرفین

ممکن است یکی از زوجین تحت فشار یا شرایط احساسی نامطلوب، توافقی را بپذیرد که منصفانه نیست.

2️⃣احتمال عدم توازن مالی زوجه

گاهی زن بدون آگاهی از حقوق خود، از بخش مهمی از حقوق مالی (مهریه، اجرت‌المثل، نفقه) صرف‌نظر می‌کنند.

3️⃣امکان پشیمانی یکی از طرفین

اگر یکی از طرفین در مرحله اجرا پشیمان شود، ممکن است روند طولانی‌تر شود.

4️⃣نیاز به توافق کامل

اگر حتی در یک مورد (مثلاً حضانت یا مهریه) توافق کامل نباشد، روند توافقی پذیرفته نمی‌شود.

 

    مراحل انجام طلاق توافقی مطابق مقررات فعلی

1️⃣ توافق کامل بین زن و شوهر

ابتدا زوجین باید دربارهٔ موارد زیر با هم توافق کنند:
میزان پرداخت مهریه (دریافت، بخشش، تقسیط…)
نفقه معوقه
حضانت فرزند
هزینه نفقه کودک
جهیزیه
اجرت المثل ایام زناشویی
زمان مراجعه به دفتر طلاق

بهتر است توافق‌ها کتبی شود.

2️⃣در گذشته برای نوبت مشاوره پیش از طلاق از سامانه تصمیم استفاده می‌شد، اما الان «سامانه مسیر» جایگزین سامانه تصمیم شده و برای ثبت نام و نوبت‌دهی مشاوره قبل از طلاق باید از آن استفاده کرد، و زوجینی که قصد طلاق توافقی دارند باید در آن ثبت نام و نوبت مشاوره خانواده بگیرند.

🔹 آدرس رسمی این سامانه: masir.23055.ir

3️⃣دریافت گواهی پایان مشاوره

پس از حضور در جلسات مشاوره، در صورت اصرار بر طلاق،
مرکز مشاوره گواهی ارجاع به دادگاه یا گواهی عدم انصراف صادر می‌کند.

بدون این گواهی، دادگاه طلاق توافقی ثبت نمی‌کند

4️⃣ثبت دادخواست طلاق توافقی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی

زوجین با در دست داشتن گواهی مرکز مشاوره،
در دفتر خدمات قضایی دادخواست «طلاق توافقی» ثبت می‌کنند.

در دادخواست، توافق‌های کتبی نیز ضمیمه می‌شود.

5️⃣ ارجاع پرونده به دادگاه خانواده

دادگاه:
توافق‌ها را بررسی می‌کند
از زوجین در جلسه رسیدگی می‌خواهد توضیح دهند
اگر توافق‌ها کامل، روشن و قانونی باشد، گواهی عدم امکان سازش صادر می‌کند

6️⃣ مراجعه به دفتر رسمی طلاق

پس از صدور گواهی عدم امکان سازش ، زوجین باید ظرف مهلت قانونی (معمولاً ۳ ماه):
به دفتر طلاق مراجعه کنند
مدارک لازم (شناسنامه، کارت ملی، رأی دادگاه، توافق‌نامه و گواهی عدم بارداری در موارد لازم) را ارائه دهند
صیغه طلاق جاری و ثبت شود

پس از ثبت در دفترخانه، طلاق قطعی و رسمی است.

تفاوت طلاق رجعی و طلاق بائن چیست؟

امروزه با شیوع پدیده طلاق، هر کدام از ما به احتمال زیاد در میان اطرافیان و آشنایان خود با این پدیده مواجه شده‌ایم. حتما در برخی موارد نیز شنیده‌اید که مردی زنش را طلاق داده و بعدا به او رجوع کرده است. در یک تقسیم بندی کلی از این نظر که پس از وقوع طلاق امکان رجوع در آن وجود دارد یا خیر، طلاق به دو قسم تقسیم می‌شود، طلاق رجعی و طلاق بائن. در این مقاله قصد داریم شما را با این دو قسم از اقسام طلاق، خصوصا نوع نخست آن آشنا کنیم و پیرامون شرایط و آثار آن توضیحاتی ارائه دهیم. پس با ما تا انتهای مقاله همراه باشید.

 

طلاق رجعی چیست؟

شما هم حتما نام طلاق رجعی را شنیده‌اید. اما طلاق رجعی چیست؟‌

طلاق رجعی، طلاقی است که در آن شوهر حق دارد که در زمان عده به زن رجوع کند. یعنی پس از وقوع طلاق، مرد به واسطه سخن یا رفتاری، فقط و فقط در زمان عده، تمایل خود را به ادامه زندگی با زن اعلام می‌دارد، بدون این که نیاز به خواندن مجدد صیغه ازدواج باشد.

ماده ۱۱۴۸ قانون مدنی بیان می‌دارد که: «در طلاق رجعی برای شوهر در مدت عده حق رجوع است». فلسفه وجودی چنین حکمی این است که پیوندهای عاطفی میان زن و شوهر گاهی پس از وقوع طلاق سبب تمایل ایشان به بازگشت به زندگی مشترک می‌شود. قانون‌گذار با این کار عملا راه را برای بازگشت به زندگی مشترک هموارتر کرده است.

اگر با خواندن این متن برای شما سوال ایجاد شده که عده چیست، باید بگوییم که طبق ماده ۱۱۵۰ قانون مدنی، عده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن، زنی که عقد نکاح او منحل شده است نمی‌تواند شوهر دیگر اختیار کند.

 

طلاق بائن چیست؟

وقتی طلاقی رخ می‌دهد دادگاه در حکم خود نوع آن را از جهت رجعی یا بائن بودن اعلام می‌کند. اما برای این که بدانیم تفاوت این دو در چیست و آثار و احکام هر کدام چگونه است، لازم است قدری با طلاق بائن نیز آشنا شویم.

طلاق بائن عبارت است از طلاقی که شوهر در زمان عده، حق رجوع و بازگشت به زن را ندارد. ماده ۱۱۴۴ قانون مدنی می‌گوید که در طلاق بائن برای شوهر حق رجوع نیست. قانونگذار در ماده ۱۱۴۵ قانون مدنی موارد طلاق بائن را بیان می‌کند.

در موارد ذیل طلاق از نوع بائن است:

1. طلاقی که قبل از نزدیکی واقع شود
2. طلاق یائسه
3. طلاق خلع و مبارات، مادام که زن رجوع به عوض نکرده باشد
4. سومین طلاق که بعد از سه وصلت متوالی به عمل آید، اعم از این که وصلت در نتیجه رجوع باشد یا در نتیجه نکاح جدید.

البته با توجه به رویه قضایی و نظریات مشورتی، طلاق قضایی که زن به دلیل عسر و حرج تقاضای طلاق دارد و حاکم او را طلاق می‌دهد نیز بائن است. همچنین طلاق توافقی نیز چون در قالب طلاق خلع و یا مبارات صورت می‌گیرد، بائن بوده و رجوع در آن معنا ندارد. البته هر کدام از این موارد توضیحات جداگانه‌ای دارند که باید در مقاله‌ای مجزا به آن پرداخت.

نکته مهمی که در تشخیص طلاق رجعی از بائن وجود دارد این است که طلاق بائن تنها منحصر به همین موارد است و غیر از این موارد، هر طلاقی که رخ دهد رجعی است. البته در عمل برای افراد عادی مشکلی در این زمینه پیش نخواهد آمد، زیرا دادگاه در حکم خود نوع طلاق را مشخص خواهد کرد و شما دچار سردرگمی نخواهید شد.

 

فرق طلاق رجعی و بائن

• اولین و مهم‌ترین تفاوتی که این دو طلاق با هم دارند و سبب جدا شدن این دو از هم می‌شود، این است که در طلاق رجعی مرد حق رجوع به زن را در زمان عده دارد، اما در طلاق بائن امکان رجوع از طلاق و بازگشت به زن برای مرد وجود نخواهد داشت. در طلاق بائن اگر زن و مرد بخواهند با یکدیگر زندگی کنند، باید مجددا با اجرای شرایط خاص به خود عقد جدیدی را برقرار کنند.
• تفاوت دوم این دو طلاق در این است که در طلاق رجعی، زن باید حتما عده خود را نگه دارد. یعنی در مدت این عده، به هیچ عنوان نمی‌تواند با مرد دیگری ازدواج کند و باید تا پایان مدت عده صبر کند. اما در طلاق بائن اگر طلاق عده نداشته باشد، زن می‌تواند بلافاصله با مرد دیگری ازدواج کند. اگر طلاق بائن نیز عده داشته باشد،‌ زن باید عده را نگه دارد اما در مدت این عده، مرد حق رجوع به او را ندارد. از اقسام طلاق بائن که پیش‌تر به آنها اشاره کردیم، طلاق زن یائسه و طلاق قبل از آمیزش جنسی عده ندارند. پس به عنوان مثال زنی که یائسه است در صورتی که طلاق بگیرد، عده نداشته و بلافاصله می‌تواند با مرد دیگری ازدواج کند. به عنوان مثالی دیگر اگر زن و شوهری پس از سومین ازدواج متوالی با یکدیگر از هم جدا شوند، ‌طلاق بائن است ولی عده دارد و زن تا پایان آن نمی‌تواند با مرد دیگری ازدواج کند و برای مرد نیز حق رجوع در مدت عده وجود ندارد.
• تفاوت سوم این است که در طلاق بائن پس از اجرای صیغه طلاق و فوت هر یک از طرفین، دیگر ارثی به دیگری نمی‌رسد. درحالی‌که در طلاق رجعی، حتی در مدت عده رابطه ارث بردن میان زن و شوهر برقرار است.
• تفاوت چهارم این است حق نفقه زن در مدت عده در طلاق رجعی باقی است، مگر این که زن ناشزه گردد. این در حالی است که در طلاق بائن زن حق نفقه ندارد.
• تفاوت پنجم این‌ است که در عده طلاق رجعی، زن کماکان زوجه مرد محسوب می‌شود. بنابراین مرد باید به وظایف خود در برابر زن عمل کند و به عنوان مثال، حق ندارد زن را از منزل مسکونی خود بیرون کند.